Pienza to jedno z tych toskańskich miasteczek, które zatrzymuje w miejscu. Niewielkie, jakby wyjęte ze snu o idealnym mieście – i właśnie to określenie nie jest przypadkowe. Pienza naprawdę została zaprojektowana jako miasto idealne, z wizją, rozmachem i renesansową precyzją.
- Twórca Pienzy – Eneasz Sylwiusz Piccolomini
- Pienza i jej okolice na mapie
- Pienza – miasto autorskie Bernarda Rossellino
- Spacer po centrum historycznym Pienzy – co zobaczyć?
- Duomo di Pienza – katedra, która zapada się od 550 lat
- Palazzo Piccolomini – papieska rezydencja z widokiem na Val d'Orcia
- Palazzo Comunale i Palazzo Vescovile – dopełnienie renesansowego placu Pienzy
- Trzy uliczki Pienzy: miłości, pocałunku i szczęścia
- Gdzie nocować w Pienzy – moje ulubione miejsca noclegowe
- Gdzie nocować w okolicach Pienzy – uwelbiam te domy
- Casa d'Orcia, 7 km od Pienzy
- In Toscana Camere, Monticchiello
- Il Giardino del Cardinale, Monticchiello
- Pecorino di Pienza DOP – owczy ser z historią w tle
- Gdzie kupić Pecorino di Pienza i lokalne produkty? 4 świetne adresy
- Gdzie zjeść w Pienzy? 7 sprawdzonych adresów
- Gdzie zjeść w okolicach Pienzy? 4 genialne adresy
- 7 punktów widokowych w Pienzy i okolicy – gdzie najpiękniej?
- Winnica Boscarelli – degustacja wina w okolicach Pienzy
- Val d'Orcia na dwóch kółkach – gdzie wypożyczyć rower w Pienzy?
- Termy w okolicy Pienzy – 4 adresy na relaks po toskańsku
- Parkowanie w Pienzy – co warto wiedzieć przed przyjazdem
- Jak dojechać do Pienzy pociągiem i autobusem
- Planując swoją podróż
- Włoska poczta
Historia tego miejsca sięga XV wieku i zaczyna się od człowieka, który urodził się tu w 1405 roku jako zwykły mieszkaniec niewielkiej wioski Corsignano. Enea Silvio Piccolomini – bo o nim mowa – w 1458 roku zasiadł na Stolicy Piotrowej jako papież Pius II. I postanowił, że jego rodzinne strony zasługują na coś więcej niż zapomniana wioska. Zlecił przebudowę miejscowości słynnemu architektowi Bernardo Rossellino i tak narodziła się Pienza – miasto noszące imię papieża, zaprojektowane od podstaw z myślą o pięknie i harmonii.
Dziś główna ulica, Corso il Rossellino, prowadzi prosto na Piazza Pio II – serce miasteczka i jeden z najpiękniejszych placów w całej Toskanii. Historyczne centrum Pienzy znalazło się na liście UNESCO w 1996 roku, a otaczająca je dolina Val d’Orcia – za niezwykłe piękno krajobrazu – w 2004 roku.
W tym przewodniku po Pienzy znajdziesz:
- miejsca, które warto zobaczyć,
- 7 punktów widokowych,
- 4 sklepy z lokalnymi produktami,
- 8 miejsc na obiad, kolację lub lampkę wina,
- 2 adresy wypożyczalni rowerów,
- namiar na polskiego fotografa w Pienzy,
- 4 źródła termalne w pobliżu Pienzy,
- 6 polecanych miejsc noclegowych,
- wskazówki dotyczące parkowania i dojazdu transportem publicznym.
Oto Pienza, miasto idealne, miasto autorskie, miasto światła. Oddaję w Twoje ręce przewodnik po jednym z najwspanialszych miasteczek doliny Val d’Orcia.
Twórca Pienzy – Eneasz Sylwiusz Piccolomini
Żeby zrozumieć miasteczko Pienza, trzeba najpierw poznać człowieka, który je stworzył. Bo to miasteczko nie wyrosło z przypadku ani ze stopniowego rozwoju – zostało wymyślone, zaplanowane i zbudowane z woli jednej osoby.
Enea Silvio Piccolomini urodził się w 1405 roku w niewielkiej wiosce Corsignano, w skromnej szlacheckiej rodzinie. Zanim został papieżem, zdążył być poetą, dyplomatą, humanistą, podróżnikiem i sekretarzem antypapieża Feliksa V. Studiował nauki klasyczne, pisał wiersze, żył intensywnie – i to jak intensywnie. Był ojcem kilkorga nieślubnych dzieci, człowiekiem renesansu w każdym znaczeniu tego słowa, zanim renesans stał się modny.
Z czasem jednak droga prowadziła go coraz bliżej Kościoła. Święcenia kapłańskie przyjął 4 marca 1446 roku, a potem sprawy potoczyły się błyskawicznie: biskupstwo Triestu, następnie Sieny i zaledwie dwanaście lat po przyjęciu święceń – tron papieski. Imię Pius II wybrał nie z pobożności, lecz z miłości do Wergiliusza i jego bohatera „Piusa Eneasza”.
Polski ślad w życiorysie papieża z Pienzy
Mało kto wie, że Piccolomini ma w swoim życiorysie wyraźny polski wątek. Na wniosek zakonu krzyżackiego papież Kalikst III mianował go w 1457 roku biskupem warmińskim – wbrew woli króla polskiego.
Ze względu na prokrzyżackie sympatie Piccolominiego, jego wysłannicy nie zostali wpuszczeni do miast warmińskich. Już jako papież Pius II, na stanowisko biskupa warmińskiego powołał Pawła Legendorfa.
Wskazówka I Zaintrygowanych sylwetką Piusa II odsyłam na Wikipedię. A jeśli wolisz kino, wybór Eneasza Sylwiusza Piccolominiego na papieża jest tematem filmu „Konklawe” (2006, reż. Christopher Schrewe).
Pienza i jej okolice na mapie
Wszystkie miejsca opisane w artykule naniosłam na mapę.
Pienza – miasto autorskie Bernarda Rossellino
Toskańczycy mówią o Pienzy „Città d’autore” – miasto autorskie. I trudno o trafniejsze określenie, bo historyczne centrum tego miasteczka to w istocie dzieło jednego człowieka: Bernarda Gamberellego z Florencji, który przeszedł do historii pod nazwiskiem Bernardo Rossellino.
To on, na zlecenie papieża Piusa II, zaprojektował Piazza Pio II wraz z otaczającymi je budowlami w latach 1460–1463, tworząc pierwsze w dziejach renesansowe założenie urbanistyczno-architektoniczne. Rossellino był rzeźbiarzem i architektem wczesnego renesansu, przedstawicielem quattrocenta – epoki, która ukształtowała oblicze całej Toskanii. Po sobie nie zostawił żadnego portretu. Zostały budowle i to w zupełności wystarczy.
Spacer po centrum historycznym Pienzy – co zobaczyć?
Główne wejście do centro storico wiedzie od zachodu, przez bramę Porta al Prato (zwaną też Porta al Murello). Stąd ulicą Corso il Rossellino – tak, nazwaną na cześć architekta – docierasz prosto na Piazza Pio II, jedno z najpiękniejszych renesansowych założeń urbanistycznych w Europie.
Plac otaczają cztery budowle, każda z własną historią:
🏛️ Katedra Santa Maria Assunta – dominanta placu, zaprojektowana przez Rossellino na wyraźne życzenie papieża, który chciał, by fasada zalewała się światłem o zachodzie słońca. I tak właśnie jest.
🏛️ Palazzo Piccolomini – wielka rezydencja papieska wzorowana na XV-wiecznych pałacach florenckich. Możesz wejść na arkadowy dziedziniec bez biletu. Wnętrza wymagają opłaty, ale warto, szczególnie dla widoku z loggi na dolinę Val d’Orcia.
🏛️ Palazzo Comunale – naprzeciwko katedry, siedziba władz miejskich, z charakterystyczną wieżą i loggią.
🏛️ Palazzo Vescovile – dawna rezydencja biskupa, dziś mieści Museo Diocesano. Przechowywana jest tu m.in. wspaniała kapa z XIV wieku zwana pivale di Pio II oraz obrazy Pietra Lorenzettiego i Luki Signorellego, absolutnie warta uwagi kolekcja.
Duomo di Pienza – katedra, która zapada się od 550 lat
Na Piazza Pio II wzrok natychmiast wędruje ku fasadzie Duomo di Pienza – jednej z pierwszych renesansowych świątyń we Włoszech. Na frontonie wyrzeźbiony herb Piusa II, a cała budowla ustawiona tyłem do doliny Orcia – celowo, z rozmysłem. Przez olbrzymie, strzeliste okna absydy miało wpadać do wnętrza jak najwięcej światła. Bo Pienza to città di luce – miasto światła.
Wnętrze katedry robi wrażenie: przepiękne ołtarze ozdobiło czterech wybitnych malarzy seneńskich – Vecchietta, Matteo di Giovanni, Giovanni di Paolo i Sano di Pietro. W krypcie, do której prowadzi osobne wejście, znajdziesz romańską rzeźbę i kropielnicę zaprojektowaną przez samego Rossellina. Jego dłuta są też kunsztownie rzeźbione stalle – drewniane ławy ustawione w prezbiterium przy bocznych ścianach.
Sekret katedry, który wyszedł na jaw w dniu inauguracji
Jest jednak w tej katedrze coś, o czym przewodniki wspominają rzadko. Tylna część świątyni – absyda – stoi na skarpie i od samego początku powoli się zapada. Dosłownie od samego początku: problem osiadania gruntu wyszedł na jaw już podczas ceremonii inauguracji. Rossellino musiał tłumaczyć papieżowi pęknięcia widoczne na świeżym jeszcze tynku.
Przez ponad 550 lat prowadzono prace, które ratowały sytuację, ale jej nie rozwiązały. Absyda nadal się obniża, bardzo powoli, ale nieubłaganie.
Italia poza szlakiem
Grunt osuwa się nie tylko pod katedrą, ale wzdłuż całego południowo-zachodniego grzbietu Pienzy – zagrożone są też wiszące ogrody Palazzo Piccolomini, okoliczne domy i cała dzielnica Gozzante.
Jeśli byłeś kiedyś w środku, pewnie zauważyłeś: silne obniżenie posadzki przy absydzie, metalowe wzmocnienia w łukach lewego transeptu, pęknięcia w ścianach. Katedra jest stale monitorowana elektronicznymi czujnikami, które mierzą każde odchylenie.
Ostani remont zakończył się w kwietniu 2022 roku i trwał dwa lata.
Palazzo Piccolomini – papieska rezydencja z widokiem na Val d'Orcia
Po drugiej stronie placu, tuż przy katedrze, stoi Palazzo Piccolomini – letnia rezydencja papieża Piusa II i jeden z najpiękniejszych renesansowych pałaców w Toskanii. Rossellino wzorował się na swoim wcześniejszym dziele – florenckim Palazzo Rucellai, ale tu, w Pienzy, dodał coś, czego Florencja nie mogła zaoferować: trójpiętrową loggię otwartą na dolinę Val d’Orcia i masyw Monte Amiata. Widok z niej zapiera dech, szczególnie o zachodzie słońca.
Wnętrza pałacu można zwiedzać z biletem. Warto, choćby dla papieskiej sypialni, w której wisi portret Piusa II pędzla Filippa Lippiego, czy wspaniałej sali rycerskiej z zachowanym uzbrojeniem i biblioteką, która przenosi w czasy, gdy to miejsce tętniło życiem.
Kościół św. Franciszka – ukryty skarb za pałacem
Na tyłach Palazzo Piccolomini, w cieniu murów, stoi późnogotycki kościół św. Franciszka z XIII wieku – spokojny, nieco zapomniany i właśnie dlatego wart odwiedzenia. W środku znajdziesz obraz Matki Boskiej pędzla Luki Signorellego, krzyż z pracowni samego Duccia oraz freski z XIV i XV wieku. Jedno z tych miejsc, do których trafiają tylko ci, którzy szukają czegoś więcej niż główny plac.
Palazzo Comunale i Palazzo Vescovile – dopełnienie renesansowego placu Pienzy
Północną pierzeję Piazza Pio II zamyka Palazzo Comunale z 1463 roku z elegancką loggią, łukami i wieżą dzwonniczą zwieńczoną blankami. To jeden z tych budynków, które wyglądają dokładnie tak, jak wyobrażamy sobie renesansowe włoskie miasteczko.
Po wschodniej stronie placu stoi gotycki Palazzo Vescovile – dawna rezydencja biskupia, którą Pius II wybudował na zamówienie i przekazał… członkowi rodu Borgiów. Tak, tych Borgiów.
Italia poza szlakiem
Człowiek, który zamieszkał w tym pałacu, przyjął później imię Aleksander VI – jeden z najbardziej kontrowersyjnych papieży w historii Kościoła, symbol nepotyzmu, intryg i renesansowej polityki bez skrupułów.
Dziś w Palazzo Vescovile mieści się Museo Diocesano z bezcennymi dziełami sztuki sakralnej, w tym słynną kapą pivale di Pio II oraz obrazami Lorenzettiego i Signorellego.
A kiedy oderwiesz wzrok od renesansowych fasad i spojrzysz na mury obronne otaczające Pienzę.zobaczysz wyraźny kontrast: chropowaty, surowy kamień średniowiecznych fortyfikacji zderzony z wyrafinowaną elegancją architektury Rossellina. Jakby dwie epoki patrzyły na siebie przez plac.
Trzy uliczki Pienzy: miłości, pocałunku i szczęścia
Pienza jest fotogeniczna w każdym zaułku, ale są tu trzy uliczki, które mają coś więcej niż piękny widok. Mają magię zapisaną już w nazwie.
Via dell’Amore – ulica Miłości. Przejdź nią z ukochaną osobą, najlepiej powoli, bez pośpiechu.
Via del Bacio – ulica Pocałunku. Róg tej uliczki podobno zobowiązuje. Nie odpowiadam za konsekwencje.
Via della Fortuna – ulica Szczęścia. Dla pewności warto zajrzeć i tu – szczęście w miłości nigdy nie zaszkodzi.
Takie nazwy zawsze wywołują u mnie uśmiech. Ktoś kiedyś pomyślał, że miasteczko powinno mieć nie tylko piękne place i katedry, ale też ulice, które przypominają o tym, co naprawdę ważne.
I nie tylko nazwy są tu wyjątkowe. W Pienzy wystarczy się rozglądać, każdy zaułek skrywa coś pięknego. Stare drzwi w kolorze wypłowiałej czerwieni, obrośnięte bluszczem mury, doniczki z geranium na parapetach.
To miasteczko jest jak zbiór kadrów, z których każdy nadaje się na okładkę.
A jeśli chcesz poczuć Pienzę naprawdę – usiądź na chwilę na jednym z kamiennych murków w centrum historycznym. To miejsca z duszą. Siadają tu dzieci, siadają starsze osoby, toczą się rozmowy, wymieniane są ploteczki, zawierane znajomości. Kamienne ławki to nieoficjalne centrum informacji całego miasteczka i najlepszy punkt obserwacyjny dla tych, którzy lubią patrzeć na życie, zamiast tylko go fotografować.
Gdzie nocować w Pienzy – moje ulubione miejsca noclegowe
Oto moje trzy ulubione miejsca noclegowe w Pienzy.
Spagna5
Apartament w samym sercu Pienzy, mniej niż 100 m od głównego placu i katedry – trudno o lepszą lokalizację. Dwupoziomowe mieszkanie z trzema sypialniami, każda z własną łazienką. Kuchnia z balkonem, zmywarką i pralką, klimatyzacja. Pełne zakamarków i uroku, a do tego wzorowo czyste i wygodne. Właścicielka Federica jest szalenie sympatyczna i pomocna – taki gospodarz robi różnicę. Latem przez otwarte okno słychać rytm życia miasteczka, muzykę z koncertów i gwar kawiarni. Świetny wybór dla rodziny lub grupy przyjaciół.
Hotel San Gregorio
Jeśli wolisz hotel od apartamentu, San Gregorio to strzał w dziesiątkę. Przesympatyczny, trzygwiazdkowy, z jednymi z najlepszych śniadań, jakie jadłam w Toskanii. Technicznie leży w centrum historycznym Pienzy, ale ustawiony nieco z boku głównego traktu – co oznacza spokój i ciszę, których w sercu miasteczka trudno szukać. Kameralny klimat, życzliwa obsługa i dobry stosunek jakości do ceny. Dobry wybór dla par i podróżnych ceniących hotelowy komfort bez przepłacania. Jest romantycznie!
La Bandita Townhouse
La Bandita to jedno z tych miejsc, które robi wrażenie podwójnie – najpierw jako restauracja, potem jako hotel. Butikowy, z zaledwie trzema apartamentami, urządzony z wyczuciem: piękne detale, nowoczesne wnętrza, ogród i taras, na którym można zatrzymać czas. Śniadania serwowane są w stylu kontynentalnym – miła odmiana dla tych, którzy wolą poranek bez słodkiego rogalika. Lokalizacja w samym centrum Pienzy dopełnia całości. Liczba miejsc jest bardzo ograniczona, więc rezerwuj z dużym wyprzedzeniem.
Gdzie nocować w okolicach Pienzy – uwelbiam te domy
Każdy z tych trzech domów jest wspaniały i zupełnie inny. Wiejski dom w nowoczesnym stylu i dwie rezydencje w sercu średniowiecznego Monticchiello oddalonego od Pienzy o 15-17 minut jazdy samochodem. Wszystkie trzy znam doskonale z wielu pobytów.
Casa d'Orcia, 7 km od Pienzy
To nowość! Wyjątkowe miejsce prowadzone przez Kasię Mazurek-Pawlak – Polkę, która doskonale zna tę okolicę i zadba o każdy detal pobytu. Casa d'Orcia to elegancki dom dla czterech osób, z prywatnym ogrodem, tarasem widokowym i jacuzzi. Roztacza się widok na pola i na Pienzę. Toskańskie wnętrza z nowoczesnymi akcentami tworzą klimat, w którym chce się zostać jak najdłużej. Doskonała lokalizacja blisko Pienzy i Montepulciano, ponadro Casa d'Orcia jest przyjazna psom (sprawdzone).
In Toscana Camere, Monticchiello
Dom położony w centrum historycznym Monticchiello, na dwóch poziomach z osobnym wejściem na górę – idealne rozwiązanie dla dwóch rodzin podróżujących razem. Na dole kuchnia z jadalnią, sypialnia i łazienka, na górze salon, dwie sypialnie i dwie łazienki. Zmieści się tu wygodnie sześć do ośmiu osób. Monticchiello to jedno z najurokliwszych miasteczek Val d'Orcia, mniej turystyczne niż Pienza, ale równie piękne. Wynajmuje go Polka, Kasia Mazurek-Pawlak. Kocham ten dom!
Il Giardino del Cardinale, Monticchiello
Stoi dosłownie obok In Toscana Camere, więc obie wille można zarezerwować razem dla większej grupy. Trzypiętrowy dom pomieści od ośmiu do dziesięciu osób: salon i kuchnia na pierwszym poziomie, cztery sypialnie i trzy łazienki rozłożone na wyższych piętrach. Wielkim atutem jest ogród, idealne miejsce na wspólne kolacje w letnie wieczory. Pełen toskańskiego klimatu i domowego ciepła. Spędziłam tu trochę czasu, dom jest wspaniały, a ogród to spełnienie marzeń o toskańskich wakacjach.
Pecorino di Pienza DOP – owczy ser z historią w tle
W latach 50. i 60. XX wieku dolina Val d’Orcia była miejscem, z którego się uciekało. Toskańscy chłopi masowo opuszczali wsie, przyciągani perspektywą pracy w fabrykach i życia w mieście, a dolina powoli pustoszała. Włoski rząd postanowił odwrócić ten trend – zaproponował sardyńskim pasterzom ogromne działki w Val d’Orcia po wyjątkowo korzystnych cenach.
Sardyńczycy przyjęli ofertę. Przywieźli ze sobą owce rasy sarda i tradycję wyrobu pecorino zakorzenioną w ich kulturze od pokoleń. Jedną z pierwszych rodzin, które się tu osiedliły, byli Cugusi – przybyli w 1962 roku i do dziś prowadzą jedną z najbardziej znanych gospodarstw serowarskich w okolicy.
Gdyby nie sardyńscy pasterze, Pienza nie byłaby dziś słynna z sera. To historia, którą warto znać.
Italia poza szlakiem
Skąd bierze się smak Pecorino di Pienza?
Dziś Pecorino di Pienza wyróżnia się czymś, czego nie znajdziesz w żadnym innym serze: smak zależy bezpośrednio od tego, czym żywią się owce pasące na toskańskich wzgórzach.
Dzikie zioła w diecie owiec – ser wychodzi wyrazisty i mocny, zboża – pecorino jest łagodniejsze i delikatniejsze, piołun (absynt) wśród ziół – ser nabiera subtelnej słodyczy.
Tradycyjny przepis zakłada dojrzewanie w dębowych beczkach przez około 90 dni. Z czasem serowarzy zaczęli eksperymentować i dziś w sklepach Pienzy znajdziesz pecorino dojrzewające w liściach wiśni, wytłokach winogronowych, słomie czy popiele, a także wzbogacone szafranem, pieprzem, papryką lub truflami. Każdy krąg to osobna historia.
Pecorino di Pienza posiada certyfikat DOP (Denominazione di Origine Protetta) od 1 lipca 1996 roku – znak jakości gwarantujący lokalną produkcję i tradycyjne metody wyrobu, z których mieszkańcy Pienzy są słusznie dumni.
Italia poza szlakiem
Jak jeść pecorino jak Toskańczyk?
Tradycja nakazuje podawać go z winem Nobile di Montepulciano i świeżymi gruszkami – połączenie, które brzmi prosto, a smakuje jak objawienie. Doskonale sprawdza się też z miodem lub owocowymi konfiturami.
Wskazówka I Wędrując po Val d’Orcia i sąsiedniej dolinie Valdichiana, wypatruj stad owiec na wzgórzach. Można je dostrzec nawet z murów Montepulciano – i trudno wtedy nie pomyśleć o tym, co za chwilę trafi na twój talerz.
Gdzie kupić Pecorino di Pienza i lokalne produkty? 4 świetne adresy
Idąc główną ulicą Pienzy – Corso Rossellino – w pewnym momencie dopadnie cię charakterystyczny, intensywny zapach dojrzewającego sera. To znak, że jesteś blisko. Sklepów z pecorino jest tu kilka i każdy oferuje towar znakomitej jakości. Ale warto wyjść poza centrum – najciekawsze adresy czekają także za murami miasteczka.
📍Enoteca Marusco e Maria – jeden z najlepszych sklepów w samym sercu Pienzy. Prócz doskonałego pecorino znajdziesz tu szeroki wybór lokalnych produktów: wina, oliwy, przetwory. Idealne miejsce na zakupy bez potrzeby ruszania samochodem. Corso Rossellino 21, Pienza.
📍Bindi Enzo – sklep z lokalną duszą, trochę poza centrum historycznym, ale absolutnie warty zachodu. Pecorino w kilku odsłonach, wędliny, oliwa, makaron, miód, sosy – wszystko najwyższej jakości. A jeśli masz ochotę na coś na miejscu, zamów kanapkę z porchettą. Najlepiej podjechać samochodem. Località Il Borgo 55, Pienza.
📍Podere Il Casale – wyjątkowe miejsce dla tych, którzy chcą poczuć, skąd pochodzi ser, który jedzą. Szwajcarska rodzina od ponad 30 lat produkuje tu sery metodami ekologicznymi, w zgodzie z rytmem doliny Val d’Orcia. Na miejscu działa sklep, można zamówić degustację serów i spacer po farmie – idealne na pół dnia z dala od turystycznego tłumu. Dojazd własnym transportem. A przy okazji, ich feta jest także genialna. Via Podere Il Casale 64, Pienza.
📍Caseificio Cugusi – to nazwisko przewija się w historii pecorino di Pienza nieprzypadkowo. Rodzina Cugusi przybyła z Sardynii i od dekad produkuje jedno z najlepszych pecorino w całej okolicy – z prawdziwym sardyńskim charakterem i toskańskim terroir. Serowarnia i sklep mieszczą się pod Montepulciano, gdzie mają też drugi punkt w samym centrum miasta. Serowarnia: Via della Boccia 8, Montepulciano. Sklep w centrum: Via di Gracciano 31, Montepulciano.
Gdzie zjeść w Pienzy? 7 sprawdzonych adresów
Pienza jest mała, ale jedzenie ma wielkie. Oto miejsca, do których wracam i które polecam bez wahania.
📍Osteria Sette di Vino – to kwintesencja toskańskiej kuchni: prosto, życzliwie, wspaniale. Luciano, właściciel, dba o każdego gościa osobiście – i sam obsługuje. Lokal jest niewielki, stoliki rozchodzą się błyskawicznie, więc rezerwacja jest obowiązkowa, szczególnie w sezonie. Kolację zarezerwujesz na 19:30 lub 21:00. Poza sezonem może się uda bez rezerwacji, ale nie ryzykowałabym. Uwielbiam to miejsce! Piazza di Spagna 1 | 💰💰
📍Ristorante La Bandita – szef kuchni jest Szkotem, który od lat mieszka w Toskanii i toskańską kuchnię opanował lepiej niż niejeden Włoch. Restauracja jest nowoczesna, elegancka, otwarta na obiad i kolację. Rezerwuj na 19:30 lub 21:00. Koniecznie zostaw miejsce na deser – są genialne. A po kolacji możesz po prostu… zostać, bo La Bandita to także butikowy hotel z zaledwie trzema apartamentami. Nie zliczę, ile razy już tu jadłam! Corso il Rossellino 111 | 💰💰💰
📍Trattoria La Buca delle Fate – autentyczna kuchnia Toskanii w najlepszym wydaniu. Byłam tu tak pochłonięta jedzeniem, że nie zrobiłam ani jednego zdjęcia. To chyba mówi wszystko. Uwaga na desery – zostaw na nie miejsce w żołądku, bo będziesz żałować, jeśli tego nie zrobisz. Można jeść w środku lub na zewnątrz, w samym sercu Pienzy, kilka kroków od katedry. Corso il Rossellino 38/A | 💰💰
Bar Idyllium – idealne miejsce na aperitivo z widokiem, który zapiera dech w piersiach. Koktajle wzbogacone ziołami z doliny Val d’Orcia, proste dania i panorama, której nie zapomnisz. Rezerwuj stolik na zewnątrz z wyprzedzeniem. To jedno z moich ulubionych miejsc w Pienzy. Via Gozzante 67 | 💰💰
📍La Terrazza del Chiostro – elegancka restauracja z pięknym tarasem widokowym. W karcie lokalne wina, dziczyzna i toskańskie sery. Drożej niż pozostałe miejsca, ale taras robi robotę. Corso Rossellino 26 | 💰💰💰
📍Bar Il Casello – kawa plus widok na Val d’Orcia, czego chcieć więcej? Wpadają tu też miejscowi, co zawsze jest dobrym znakiem. Via del Casello 3 | 💰
📍La Posta – z zewnątrz wygląda jak zwykła tabaccheria z barem, i właśnie o to chodzi. Wpadam tu na szybką kawę wypiją przy kontuarze, vis-à-vis katedry. Corso il Rossellino (naprzeciwko katedry) | 💰
Gdzie zjeść w okolicach Pienzy? 4 genialne adresy
Jeśli masz własny transport – a w tej okolicy naprawdę warto go mieć – nie ograniczaj się do samej Pienzy. W pobliżu czekają miejsca, które zostają w pamięci długo po powrocie do domu.
📍Podere Il Casale – jedno z tych miejsc, które trudno opisać słowami, ale spróbuję. Ekologiczna farma w okolicach Pienzy, gdzie wszystko – absolutnie wszystko – pochodzi z własnego ogrodu, sadu lub pastwiska. Sery owcze i kozie z certyfikatem BIO, własne wina, ocet balsamiczny, warzywa i owoce prosto z ziemi. Menu zmienia się praktycznie co tydzień, bo zależy od tego, co akurat rośnie w ogrodzie i właśnie to jest w tym miejscu najpiękniejsze. Na farmie można umówić się na degustację serów z oprowadzaniem, a kolacja na tarasie z widokiem na dolinę Val d’Orcia to przeżycie samo w sobie. Na miejscu działa też kemping. Rezerwacja obowiązkowa. Via Podere Il Casale 64, Pienza | Dojazd własnym transportem. Organizują taże wesela!
Wskazówka I Zdjęcia Podere Il Casale w artykule są autorstwa Jarka Pawlaka – polskiego fotografa, który mieszka z rodziną w Pienzy.
📍Bar La Guardiola, Monticchiello – mały bar tuż przed wjazdem do Monticchiello, z widokiem na dolinę Val d’Orcia, który o zachodzie słońca zamienia się w coś absolutnie magicznego. Wpadam tu na lampkę wina i zawsze zostaję dłużej, niż planowałam.
📍Osteria La Porta, Monticchiello – zaraz po przekroczeniu bramy miasteczka, po prawej stronie. Wnętrze urządzone z elegancką prostotą w rustykalnym toskańskim stylu, obsługa na najwyższym poziomie. Z tarasu roztacza się przepiękny widok na dolinę Val d’Orcia z majestatyczną Pienzą w oddali. Jedno z tych miejsc, do których się z chęcią wraca.
📍Ristorante Daria, Monticchiello – pani Darii już niestety nie ma wśród nas, ale nowi właściciele – prowadzący po sąsiedzku Bar La Guardiola – godnie przejęli pałeczkę i w hołdzie poprzedniczce zostawili nazwę restauracji. Prowadzą ją bez zbędnego ceremoniału, ale z pełnym profesjonalizmem i sercem. Restauracja znalazła się w przewodnikach Michelin i Gambero Rosso, wyróżniona za kuchnię, klimat, listę win, obsługę i komfort gości.
7 punktów widokowych w Pienzy i okolicy – gdzie najpiękniej?
Pienza została zbudowana na wzgórzu i to widać – dosłownie. Spacerując wzdłuż murów obronnych miasteczka, widoki otwierają się niemal co kilkanaście kroków. Ale są miejsca, do których warto trafić celowo.
W Pienzy:
📍 Belvedere przy Via del Cassello – przejdź całą ulicą wzdłuż murów, a roztoczą się przed Tobą widoki na dolinę, których nie zapomnisz szybko. Przy Via delle Case Nuove mieściły się niegdyś domy najuboższych mieszkańców Pienzy – władze miasteczka otaczały ich szczególną opieką. Historia ukryta w nazwie ulicy.
📍 Punto panoramico, Via del Balzello 8 – dochodzi się tu uliczką biegnącą po prawej stronie katedry i nagle – widok na Val d’Orcia, który dosłownie powala. Obok jest mój ulubiony bar Idyllium. Siadaj, zamawiaj kawę – lub dwie – i po prostu patrz.
📍 Taras widokowy na Val d’Orcia, Via Santa Caterina – stąd widać słynną drogę Gladiatora wijącą się przez wzgórza. Na Mapach Google szukaj: Punto panoramico Val d’Orcia, Via Grazia Ciolfi 14 lub skorzystaj z GPS: 43.077531, 11.674797.
W okolicy Pienzy – nie omijaj:
Droga Gladiatora – jedna z najbardziej rozpoznawalnych dróg Toskanii, wijąca się przez wzgórza Val d’Orcia. Najpiękniej wygląda wczesnym rankiem lub o zachodzie słońca, gdy światło maluje krajobraz złotem.
Cappella di Vitaleta – mała kapliczka pośród cyprysów, jeden z najczęściej fotografowanych widoków w całej Toskanii. Jeśli widziałeś kiedyś toskańską pocztówkę – to prawdopodobnie ona.
Podere Belvedere – samotna willa na wzgórzu, jeden z najpiękniejszych punktów widokowych w Val d’Orcia. A po drugiej stronie ulicy, za bramą, możesz zobaczyć dom Gladiatora – jest charakterystyczna zatoczka, przy której warto się zatrzymać.
Cipressi di San Quirico d’Orcia – słynny lasek cyprysowy pośrodku pola. Fotogeniczny o każdej porze roku, wiosną i jesienią absolutnie nieziemski.
Wskazówka I Sprawdź także mój przewodnik po miejscach widokowych w dolinie Val d’Orcia.
VAL D’ORCIA – odkryj 18 punków widokowych w Toskanii
Winnica Boscarelli – degustacja wina w okolicach Pienzy
Jeśli jesteś choć trochę zakochany w winie, a w Toskanii trudno nim nie być, koniecznie odwiedź winnicę Boscarelli pod Montepulciano. To jedna z tych wizyt, które pamiętasz długo po powrocie.
Oprowadzanie po winnicy i degustacja odbywają się po włosku i po angielsku. Rezerwacja obowiązkowa, szczególnie w sezonie. A jeśli marzy ci się oprowadzanie po polsku – możesz spróbować umówić się z Kasią Mazurek-Pawlak, która mieszka w okolicy i zna to miejsce doskonale. W sezonie jest bardzo zajęta, ale warto zapytać.
I muszę tu dodać coś od siebie, bo po prostu nie mogę tego przemilczeć. Wszystkie wina Boscarelli są wspaniałe – ale jeśli na degustacji pojawi się Vin Santo, nie wahaj się ani chwili. Kup. Bez zastanawiania. Cena nie należy do niskich – przy mojej wizycie było to 27 EUR za butelkę – ale lepszego Vin Santo w życiu nie piłam. Kupiłam jedną butelkę jadąc do Kalabrii. W drodze powrotnej chciałam dokupić kolejną. Nie było już ani jednej.
Via di Montenero 24, Montepulciano. Dojazd własnym transportem.
Val d'Orcia na dwóch kółkach – gdzie wypożyczyć rower w Pienzy?
Jest coś absolutnie wyjątkowego w jeździe rowerem przez toskańskie wzgórza. Biały pył unoszący się za kołami, cyprysy wyrastające z pól jak zielone strzały, widoki otwierające się za każdym zakrętem. To doświadczenie, które uwielbiam, choć nieco daje w kość!
Toskania od lat jest jednym z ulubionych regionów dla miłośników jazdy strade bianche – białymi szutrowymi drogami, które przecinają winnice, gospodarstwa i doliny. To właśnie tędy wiedzie słynna Eroica – wyjątkowy wyścig rozgrywany co roku od Gaiole in Chianti przez Val d’Arbia i Val d’Orcia aż do Montalcino.
Eroica to ponad 200 kilometrów białych dróg, zabytkowe rowery i stroje z minionych dekad – to wyścig, który jest równie piękny jak absurdalny i właśnie dlatego tak bardzo kochany.
Italia poza szlakiem
Trasa Eroiki jest dostępna przez cały rok i można ją przemierzać we własnym tempie – fragmentami, bez presji czasu i bez zabytkowego roweru. Nie namawiam cię na przejazd 200 kilometrów – wystarczy wybrać ulubiony odcinek, wypożyczyć rower elektryczny i po prostu cieszyć się doliną. E-bike zmienia wszystko: podjazdy przestają być wyzwaniem, a ty możesz skupić się na tym, co naprawdę ważne – widokach.
Gdzie wypożyczyć rower w Pienzy?
Oto dwie firmy, które mogę polecić z czystym sumieniem:
📍Cicloposse – Bike Tours Organizują wycieczki rowerowe po okolicy, służą radą i pomocą w doborze trasy. Via I Maggio 27, Pienza, info@cicloposse.com
📍E-bike Tuscany Specjalizują się w rowerach elektrycznych – idealne dla tych, którzy chcą zwiedzać bez zadyszki. Via della Buca 23, Pienza 📞 Steffi: +39 347 881 5780 | Alex: +39 347 796 7795, info@e-biketuscany.com
Termy w okolicy Pienzy – 4 adresy na relaks po toskańsku
Toskania to nie tylko wino, ser i widoki – to także gorące źródła termalne, które Toskańczycy traktują jako część codziennego życia. I słusznie. W okolicach Pienzy masz do wyboru zarówno dzikie, bezpłatne kąpieliska, jak i luksusowe ośrodki spa.
Bagni San Filippo – naturalne gorące źródła ukryte w lesie, z charakterystycznymi białymi naciekami wapiennymi i małymi kaskadami. Wstęp bezpłatny, atmosfera zupełnie wyjątkowa – szczególnie pięknie jesienią i zimą, gdy para unosi się nad wodą w otoczeniu drzew.
Bagno Vignoni – jedno z najbardziej klimatycznych miasteczek Val d’Orcia, ze słynnym basenem termalnym pośrodku głównego placu. Tu masz dwie opcje: bezpłatne kąpielisko przy rzece Orcia albo płatne baseny w okolicznych hotelach i ośrodkach spa.
Rapolano Terme – dwa świetnie przygotowane ośrodki termalne z basenami, saunami i zabiegami. Idealne na cały dzień relaksu z dala od turystycznego tłumu.
Fonteverde – luksusowy resort termalny w San Casciano dei Bagni, nieco dalej od Pienzy, ale absolutnie wart drogi. Jeden z najpiękniejszych ośrodków spa w całej Toskanii, z basenami z widokiem na wzgórza.
Wskazówka I Bagni San Filippo i Bagno Vignoni są najbliżej Pienzy – to świetna opcja na popołudnie po spacerze po miasteczku.
Parkowanie w Pienzy – co warto wiedzieć przed przyjazdem
Jeśli planujesz parkować wzdłuż ulicy, zapamiętaj prostą zasadę kolorów:
- 🟡 żółte linie – miejsca wyłącznie dla mieszkańców, nie parkuj tu jako turysta,
- ⚪️ białe linie – parkowanie bezpłatne,
- 🔵 niebieskie linie – parkowanie płatne.
Bezpłatne miejsca parkingowe w Pienzy
- Via degli Archi – duży, rozbudowany parking z miejscami zarówno płatnymi, jak i bezpłatnymi. Gdy brakuje miejsc przy Via del Cassello, to właśnie tutaj parkowuję najchętniej,
- Via del Pergolato,
- Via Newton.
⚠️ Uwaga! Część parkingów pod murami starego miasta dopuszcza bezpłatne parkowanie jedynie do 30 minut – to strefy przeznaczone głównie do rozładunku bagaży i znalezienia docelowego miejsca postojowego.
Parkingi płatne blisko centrum Pienzy
- Parcheggio Via del Cassello – tuż pod murami miasteczka, płatny, z ograniczoną liczbą miejsc, ale zdecydowanie najwygodniejszy wybór,
- Punto Sosta Comunale, Via Mario Mencatelli 40 – parkując tu, zwróć uwagę na sposób ustawienia auta: gdy parking się zapełni, manewrowanie przy wyjeździe bywa kłopotliwe.
Jak dojechać do Pienzy pociągiem i autobusem
Pociąg I W Pienzy nie ma stacji kolejowej, ta jest m.in. w Chiusi, Buonconvento, Sinalunga, Arezzo i Sienie. Stamtąd trzeba się przesiąść na autobus.
Autobus I Możemy dojechać autobusem nr 112, który jedzie trasą Siena-Buonconento-Montepulciano-Pienza. Niestety nie kursuje w niedzielę.
Rozkład jazdy znajdziesz na stronie przewoźnika, Tiemme SpA.
Wskazówka I Kliknij i pobierz schemat linii autobusowych prowincji Siena.
Planując swoją podróż
Znajdź hotel lub apartament na wakacje dzięki booking.com.
Pamiętaj, aby zawsze mieć wykupione ubezpieczenie turystyczne. Ja korzystam z najlepszej na rynku porównywarki rankomat.pl.
Bilety lotnicze możesz znaleźć i zarezerwować na booking.com.
Jeśli potrzebujesz samochodu we Włoszech, skorzystaj z najlepszej porównywarki discovercars.com lub rentalcars.com.
Potrzebujesz biletów na prom? Znajdziesz je na Direct Ferries.
Gdy kupujesz coś za pośrednictwem moich linków, zarabiam niewielką kwotę. Ty nadal płacisz tyle samo, ze mną dzieli się sprzedawca. Dziękuję za twoje znaczące wsparcie.
Włoska poczta
Dzielę się z Tobą moimi włoskimi podróżami, mając nadzieję, że cię zainspirują do samodzielnego poznawania jednego z najpiękniejszych krajów na świecie.
Dołącz do czytelników mojego newslettera, poste italiane. Dzięki temu nie przeoczysz niczego, co się pojawiło na blogu, a także otrzymasz mnóstwo dodatkowych informacji.
Jeśli potrzebujesz pomocy w znalezieniu praktycznych informacji o Italii, zapraszam Cię do mojej grupy na FB: Moje wielkie włoskie podróże, którą wyróżnił Magazyn Glamour, jako jedna z najciekawszych grup na FB.
Zapraszam cię także na mojego Instagrama, na którym znajdziesz całą masę włoskich inspiracji!
La vita è bella! Życie jest piękne!
